پس از  اسلام  تقويم رسمي  ايران به تقويم قمري تغيير يافت  اما ايرانيان با وجود مخالفت و سخت گيري عباسيان ، همچنان آيين باستاني خود را بر مبناي تقويم خورشيدي خود حفظ ميكردند .  در زمان  حكومت خوارزمشاهيان  احترام و قدرت فوق العاده خيام ، دانشمند  رياضي دان و ستاره شناس معروف  ( تنها شاعر رياضي دان تاريخ )  باعث شد او بتواند دست به اصلاح اين تقويم بزند که توضیح میدهیم.

ايرانيان سال خورشيدي نگاه ميداشتند.وسال را به ۱۲ ماه و هر ماه را به ۳۰ روز بخش ميکردند.

به اين ترتيب سال ۳۶۰ روز ميشد و آغاز سال بعد هر سال ۵ روز و  ۵ ساعت و ۴۸ دقيقه و ۴۶ ثانيه زودتر انجام ميشد.براي رفع اين مشکل هخامنشيان  هر ۶ سال  يک ماه به سالشان مي افزودند(جوليوس،سزار روم در سال ۴۶ پيش از ميلاد پس از گشايش مصر با تقويم ۳۶۵ روزه آشنا شد و آن را اقتباس کرد و ماه هفتم آن را به نام خويش JULY خواند و اين تقويم را JULIAN CALENDER ميخوانند.)

اشکانيان هم همان گاهنامه ي هخامنشيان را دنبال ميکردند.

ساسانيان ۱۲ ماه و ۳۰ روز را حفظ کردند،براي هر روز نامي معين کردند و ۵ روز هم به آخر سال افزودند به نام ۵ بخش گاتها(سخنان اشو زرتشت).

به اين ترتيب سال ساساني ۳۶۵ روز شد و براي جبران ۵ ساعت و ۴۸ دقيقه،هر ۱۲۰ سال،يک ماه به آن مي افزودند.

در آغاز سده ي ششم ميلادي ساسانيان روش کبيسه را  برگزيدند،يعني هر ۴ سال ۱ روز به ماه مي افزودند.و آن را به نام "اَوَرداد" به چم(معني) روز افزوده خداداد مي ناميدند.

۷ روز نخست ماه به نام اهورامزدا و امشاسپندان(۶ فروزه اهورايي دين زرتشت،بعدا مفصل صحبت ميشود.) يعني:

اورمزد(خلاصه شده ي اهورامزدا)

بهمن

ارديبهشت

شهريور

سپندارمزد

خرداد

امرداد

و ۲۳ روز ديگر به نام ايزذان است.

روز هاي نخست،هشتم،پانزدهم و بيست و سوم هر ماه به نام خداوند است.

در ايران پس از هجوم تازيان مسلمان از قرن هفتم،ايران مسلمان ماه قمري را به جاي ماه خورشيدي پذيرفت و نوروز جلو افتاد تا آنکه در سده ي هفدهم،حکيم خيام نيشابوري سال شمسي خورشيدي را محاسبه کرد و به نام سلطان جلال الدين،تاريخ جلالي ناميد و رايج شد.

نام هاي ۳۰ روز ماه :

۱.اورمزد /خداوند جان و خرد/

۲.بهمن /انيشه نيک/

۳.اُرديبهشت /راه راستي،دادگري/

۴.شهريور /توان برگزيده و سازنده/

۵.سپَندارمزد /مهر و آرايش افزاينده/

۶.خورداد /رسايي و خود شناسي/

۷.اَمرداد /بي مرگي و جاودانگي/

۸.دي به آذر /آفريدگار/

۹.آذر /آتش/

۱۰.آبان /آب ها/

۱۱.خير /خورشيد/

۱۲.ماه /ماه/

۱۳.تير /ستاره باران/

۱۴.گوش /گيتي/

۱۵.دي به مهر /آفريدگار/

۱۶.مهر /پيمان و دوستي/

۱۷.سروش /کارکرد به نداي وجدان،پيام آور راستي و دين/

۱۸.رَشَن /دادگري/

۱۹.فروردين /روان پاسدار،پيشرفت/

۲۰.وِرَهرام /پيروزي/

۲۱.رام /صلح و آشتي/

۲۲.باد /باد/

۲۳.دي به دين /آفريدگار/

۲۴.دين /وجدان و دين/

۲۵.اِرد /برکت و داده ي اَهورايي/

۲۶.اَشتاد /کار،داد،راستي/

۲۷.آسمان /آسمان/

۲۸.زامياد /زمين/

۲۹.مانترَه سپَند /سخن انديشه زا،نماز،گفتار نيک/

۳۰.اَنارام /نور درخشنده و روشنايي بي پايان/

نام ۱۲ ماه سال:

۱.فروردين /ماه فرَه وَشي ها(روان هاي پاسدار و پيشرفت دهنده)/

۲.ارديبهشت /ماه راستي ها و دادگري ها/

۳.خرداد /ماه خود شناسي هاو رسايي ها/

۴.تير /ماه برکت و فراواني/

۵.اَمُرداد /ماه بي مرگي ها/،(مُرداد که امروزه بکار ميرود به پرورده ي مرگ و نابودي است،بياييد از آن استفاده نکنيم.)/

۶.شهريور /ماه نيروي سازنده و برگزيده/

۷.مهر /ماه دوستي و پيمان/

۸.آبان /ماه آبها/

۹.آذر /ماه آتش و فروغ پاکي/

۱۰.دي /ماه دهش،دادار/

۱۱.بهمن /ماه خرد(منش نيک)/

۱۲.اسفند /ماه مهر و آرامش افزاينده/

نام ۵ روز آخر سال(که به نام ۵ بخش گات ها است):

اَهونَوَد                نام نخستين بخش از سرود هاي اشو زرتشت

اشتَوَد                 "      دومين      "              "                 "         

سپنتمَد               "      سومين     "             "                 "

وُهوخشَترَ           "     چهارمين     "            "                  "

وهيشتواشت      "      پنجمين     "             "                  "

نام روز بهيزک (کبيسه) اورداد:        روز افزوده خداداد